Koray
New member
Tarım, hayvancılık ve yem bitkileri üzerine forum tartışması
[HEADING=1]Reygras Yem Bitkisi midir? Verimi, Besin Değeri, Ekimi ve Hayvancılıkta Kullanımı[/HEADING]
Reygrasın adını özellikle süt sığırcılığıyla uğraşanlardan, küçükbaş hayvan yetiştiricilerinden veya tarlasına alternatif bir yem bitkisi ekmek isteyen çiftçilerden sıkça duyuyoruz. Kimileri yüksek veriminden söz ediyor, kimileri hayvanların severek tükettiğini söylüyor, kimileri de yonca ve silajlık mısırın yanında gerçekten ekonomik bir seçenek olup olmadığını merak ediyor. Peki reygras nedir, gerçekten bir yem bitkisi midir ve yetiştirmek her işletme için avantaj sağlar mı?
Kısa cevap: Evet, reygras önemli bir yem bitkisidir. Hayvanlara yeşil ot, kuru ot ve silaj olarak verilebilir; uygun koşullarda merada otlatma amacıyla da yetiştirilebilir. Ancak reygrasın başarısını yalnızca tarladan alınan tonlarca ot üzerinden değerlendirmek doğru olmaz. Hasat zamanı, kuru madde oranı, protein içeriği, sulama imkânı, tohum maliyeti ve hayvanların günlük beslenme programı birlikte ele alınmalıdır.
Türkiye'deki tarım müdürlüklerinin saha çalışmaları ve bilimsel araştırmalar, reygrasın özellikle serin mevsimlerde kaliteli kaba yem üretiminde dikkate değer bir seçenek olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte farklı bölgelerde elde edilen sonuçların birbirinden ayrılması, çiftçilerin reklam ifadeleriyle bilimsel verileri karıştırmaması açısından önem taşıyor.
[HEADING=1]1. Reygras Nedir, Neden Yem Bitkisi Olarak Yetiştirilir?[/HEADING]
Reygras, buğdaygiller familyasına ait, hayvan beslemesinde kullanılan bir çim grubudur. Türkiye'de özellikle İtalyan çimi veya süt otu adıyla bilinen türü Lolium multiflorum, yem üretiminde yaygın olarak değerlendirilir. Çok yıllık reygras olarak bilinen Lolium perenne ise farklı bir türdür ve uygun koşullarda daha uzun süreli mera veya ot üretimi için kullanılabilir.
Bu ayrım önemlidir. Çünkü piyasada reygras adıyla satılan bütün tohumların aynı gelişme süresine, kışa dayanıklılığa veya biçim potansiyeline sahip olduğu düşünülmemelidir.
Reygrasın yem bitkisi olarak öne çıkan özellikleri şunlardır:
- Hızlı gelişerek uygun koşullarda kısa sürede biçime gelebilmesi.
- İlkbahar ve sonbahar dönemlerinde kaliteli yeşil ot sağlayabilmesi.
- Büyükbaş ve küçükbaş hayvanların beslenmesinde kullanılabilmesi.
- Yeşil ot, kuru ot, silaj ve kontrollü otlatma sistemlerine uygun olması.
- Uygun çeşit ve yetiştirme koşullarında yüksek proteinli kaba yem üretimine katkı sağlaması.
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Iğdır İl Müdürlüğünün reygras yetiştiriciliği hakkındaki bilgilendirmesinde, İtalyan çiminin yonca ve silajlık mısır gibi yaygın yem bitkilerine alternatif olabileceği belirtiliyor. Müdürlük, Iğdır'da 60 dekar alanda üretim yapan bir çiftçinin tarlasını da ziyaret etmiş ve ürünün bölgedeki hayvancılık açısından taşıdığı potansiyele dikkat çekmiştir. Buradaki 60 dekar, 60.000 metrekarelik bir üretim alanına karşılık gelir.
Kaynak: Iğdır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü – İtalyan Çimi (Ryegrass) Yem Bitkisi Yetiştiriciliği.
Buradan çıkarılabilecek sonuç şudur: Reygras yalnızca küçük bahçelerde veya deneme parsellerinde yetiştirilen bir bitki değildir. Hayvancılığın yoğun olduğu bölgelerde daha geniş ölçekte kaba yem ihtiyacını karşılamak için de değerlendirilebilir.
[HEADING=1]2. Reygrasın Verimi Ne Kadardır? Dekardan Kaç Ton Ot Alınır?[/HEADING]
Reygras hakkında en çok merak edilen konulardan biri verimidir. Özellikle yem maliyetlerini düşürmek isteyen üreticiler, bir dekardan kaç ton ot alınabileceğini ve bu miktarın kaç hayvanı besleyebileceğini bilmek istiyor.
Burada dikkat edilmesi gereken temel nokta, yeşil ot verimi ile kuru ot veriminin aynı şey olmadığıdır. Yeşil otun önemli bir bölümü sudan oluşur. Dolayısıyla 10 ton yeşil ot üretmek, 10 ton kuru yem üretmek anlamına gelmez.
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Iğdır İl Müdürlüğünün yetiştiricilik bilgilendirmesinde, İtalyan çiminden sulu koşullarda dekara yaklaşık 10–15 ton yeşil ot alınabileceği, kurak koşullarda ise bu miktarın yaklaşık 5–8 tona düşebileceği belirtiliyor. Aynı açıklamada, uygun sıcaklıklarda ilk biçimin ekimden yaklaşık 40 gün sonra yapılabildiği ve sonraki biçimlerin bitkinin yeniden gelişmesine bağlı olduğu aktarılıyor.
Kaynak: Iğdır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü – İtalyan Çimi Yetiştiriciliği.
Bu rakamları doğru yorumlamak gerekiyor. Örneğin 10 ton yeşil otun kuru madde oranının yüzde 20 olduğunu varsayalım. Kuru madde hesabı şöyledir:
- Yeşil ot miktarı: 10.000 kg
- Kuru madde oranı: yüzde 20
- Kuru madde miktarı: 10.000 × 0,20 = 2.000 kg
Yani 10 ton yeşil ot, bu varsayım altında 2 ton kuru madde içerir. Buradaki yüzde 20, örnek hesaplama için kullanılan varsayımsal bir orandır; her tarlada ölçülmüş sabit bir değer değildir.
Bilimsel araştırmalar da reygras veriminin çeşide ve yetiştirme koşullarına göre değiştiğini gösteriyor. Yavuz ve arkadaşlarının 2017 yılında Journal of Agricultural Sciences dergisinde yayımlanan araştırmasında, Samsun'da 2009–2011 döneminde incelenen yıllık reygras hatlarının kuru madde verimi 6,66–9,37 ton/hektar arasında bulunmuştur.
Bir hektar 10 dekara eşit olduğundan bu değerler dekara 666–937 kg kuru madde anlamına gelir. Araştırmada ayrıca ham protein oranı yüzde 11,46–13,81 arasında belirlenmiştir.
Kaynak: Yavuz ve arkadaşları, 2017 – Annual Ryegrass Hatlarının Verim ve Kalite Özellikleri.
Burada önemli bir ayrıntı var: Araştırmadaki değerler iki yıllık sonuçların ortalamasına dayanmaktadır ve yıllık reygras hatlarını kapsamaktadır. Bunları başka bir bölgedeki her çeşit için garanti edilmiş verim olarak kabul edemeyiz.
Benim açımdan en anlamlı ölçüt, tarlanın yalnızca kaç ton ot verdiği değil, bir dekardan kaç kilogram kullanılabilir kuru madde ve ne kadar sindirilebilir besin elde edildiğidir. Çünkü hayvanın tükettiği, depolanan ve gerçekten beslenmeye katkı sağlayan miktar ekonomik sonucu belirler.
[HEADING=1]3. Reygrasın Protein Değeri Yüksek midir?[/HEADING]
Reygrasın yem bitkisi olarak değerini belirleyen unsurlardan biri protein içeriğidir. Özellikle süt sığırcılığında, büyüyen buzağıların beslenmesinde ve küçükbaş hayvanların rasyonlarında kaliteli protein kaynaklarına ihtiyaç duyulur.
Ancak bir yemin protein oranının yüksek olması, tek başına bütün besin ihtiyaçlarını karşılayacağı anlamına gelmez. Enerji, lif, mineral dengesi, sindirilebilirlik ve tüketim miktarı da hesaba katılmalıdır.
Yukarıda belirtilen 2017 tarihli Samsun araştırmasında yıllık reygras hatlarının ham protein oranı yüzde 11,46–13,81 aralığında bulunmuştur. Bu oranlar, analize giren kuru madde üzerinden hesaplanmıştır.
Örneğin kuru maddede yüzde 12 ham protein bulunan 1.000 kg yem, teorik olarak 120 kg ham protein içerir. Bu hesap, yemin tamamının hayvan tarafından sindirildiğini veya proteinin tamamından yararlanıldığını göstermez. Ham protein değeri ile kullanılabilir protein miktarı farklı kavramlardır.
[HEADING=1]Reygras Yem Bitkisi midir? Verimi, Besin Değeri, Ekimi ve Hayvancılıkta Kullanımı[/HEADING]
Reygrasın adını özellikle süt sığırcılığıyla uğraşanlardan, küçükbaş hayvan yetiştiricilerinden veya tarlasına alternatif bir yem bitkisi ekmek isteyen çiftçilerden sıkça duyuyoruz. Kimileri yüksek veriminden söz ediyor, kimileri hayvanların severek tükettiğini söylüyor, kimileri de yonca ve silajlık mısırın yanında gerçekten ekonomik bir seçenek olup olmadığını merak ediyor. Peki reygras nedir, gerçekten bir yem bitkisi midir ve yetiştirmek her işletme için avantaj sağlar mı?
Kısa cevap: Evet, reygras önemli bir yem bitkisidir. Hayvanlara yeşil ot, kuru ot ve silaj olarak verilebilir; uygun koşullarda merada otlatma amacıyla da yetiştirilebilir. Ancak reygrasın başarısını yalnızca tarladan alınan tonlarca ot üzerinden değerlendirmek doğru olmaz. Hasat zamanı, kuru madde oranı, protein içeriği, sulama imkânı, tohum maliyeti ve hayvanların günlük beslenme programı birlikte ele alınmalıdır.
Türkiye'deki tarım müdürlüklerinin saha çalışmaları ve bilimsel araştırmalar, reygrasın özellikle serin mevsimlerde kaliteli kaba yem üretiminde dikkate değer bir seçenek olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte farklı bölgelerde elde edilen sonuçların birbirinden ayrılması, çiftçilerin reklam ifadeleriyle bilimsel verileri karıştırmaması açısından önem taşıyor.
[HEADING=1]1. Reygras Nedir, Neden Yem Bitkisi Olarak Yetiştirilir?[/HEADING]
Reygras, buğdaygiller familyasına ait, hayvan beslemesinde kullanılan bir çim grubudur. Türkiye'de özellikle İtalyan çimi veya süt otu adıyla bilinen türü Lolium multiflorum, yem üretiminde yaygın olarak değerlendirilir. Çok yıllık reygras olarak bilinen Lolium perenne ise farklı bir türdür ve uygun koşullarda daha uzun süreli mera veya ot üretimi için kullanılabilir.
Bu ayrım önemlidir. Çünkü piyasada reygras adıyla satılan bütün tohumların aynı gelişme süresine, kışa dayanıklılığa veya biçim potansiyeline sahip olduğu düşünülmemelidir.
Reygrasın yem bitkisi olarak öne çıkan özellikleri şunlardır:
- Hızlı gelişerek uygun koşullarda kısa sürede biçime gelebilmesi.
- İlkbahar ve sonbahar dönemlerinde kaliteli yeşil ot sağlayabilmesi.
- Büyükbaş ve küçükbaş hayvanların beslenmesinde kullanılabilmesi.
- Yeşil ot, kuru ot, silaj ve kontrollü otlatma sistemlerine uygun olması.
- Uygun çeşit ve yetiştirme koşullarında yüksek proteinli kaba yem üretimine katkı sağlaması.
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Iğdır İl Müdürlüğünün reygras yetiştiriciliği hakkındaki bilgilendirmesinde, İtalyan çiminin yonca ve silajlık mısır gibi yaygın yem bitkilerine alternatif olabileceği belirtiliyor. Müdürlük, Iğdır'da 60 dekar alanda üretim yapan bir çiftçinin tarlasını da ziyaret etmiş ve ürünün bölgedeki hayvancılık açısından taşıdığı potansiyele dikkat çekmiştir. Buradaki 60 dekar, 60.000 metrekarelik bir üretim alanına karşılık gelir.
Kaynak: Iğdır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü – İtalyan Çimi (Ryegrass) Yem Bitkisi Yetiştiriciliği.
Buradan çıkarılabilecek sonuç şudur: Reygras yalnızca küçük bahçelerde veya deneme parsellerinde yetiştirilen bir bitki değildir. Hayvancılığın yoğun olduğu bölgelerde daha geniş ölçekte kaba yem ihtiyacını karşılamak için de değerlendirilebilir.
[HEADING=1]2. Reygrasın Verimi Ne Kadardır? Dekardan Kaç Ton Ot Alınır?[/HEADING]
Reygras hakkında en çok merak edilen konulardan biri verimidir. Özellikle yem maliyetlerini düşürmek isteyen üreticiler, bir dekardan kaç ton ot alınabileceğini ve bu miktarın kaç hayvanı besleyebileceğini bilmek istiyor.
Burada dikkat edilmesi gereken temel nokta, yeşil ot verimi ile kuru ot veriminin aynı şey olmadığıdır. Yeşil otun önemli bir bölümü sudan oluşur. Dolayısıyla 10 ton yeşil ot üretmek, 10 ton kuru yem üretmek anlamına gelmez.
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Iğdır İl Müdürlüğünün yetiştiricilik bilgilendirmesinde, İtalyan çiminden sulu koşullarda dekara yaklaşık 10–15 ton yeşil ot alınabileceği, kurak koşullarda ise bu miktarın yaklaşık 5–8 tona düşebileceği belirtiliyor. Aynı açıklamada, uygun sıcaklıklarda ilk biçimin ekimden yaklaşık 40 gün sonra yapılabildiği ve sonraki biçimlerin bitkinin yeniden gelişmesine bağlı olduğu aktarılıyor.
Kaynak: Iğdır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü – İtalyan Çimi Yetiştiriciliği.
Bu rakamları doğru yorumlamak gerekiyor. Örneğin 10 ton yeşil otun kuru madde oranının yüzde 20 olduğunu varsayalım. Kuru madde hesabı şöyledir:
- Yeşil ot miktarı: 10.000 kg
- Kuru madde oranı: yüzde 20
- Kuru madde miktarı: 10.000 × 0,20 = 2.000 kg
Yani 10 ton yeşil ot, bu varsayım altında 2 ton kuru madde içerir. Buradaki yüzde 20, örnek hesaplama için kullanılan varsayımsal bir orandır; her tarlada ölçülmüş sabit bir değer değildir.
Bilimsel araştırmalar da reygras veriminin çeşide ve yetiştirme koşullarına göre değiştiğini gösteriyor. Yavuz ve arkadaşlarının 2017 yılında Journal of Agricultural Sciences dergisinde yayımlanan araştırmasında, Samsun'da 2009–2011 döneminde incelenen yıllık reygras hatlarının kuru madde verimi 6,66–9,37 ton/hektar arasında bulunmuştur.
Bir hektar 10 dekara eşit olduğundan bu değerler dekara 666–937 kg kuru madde anlamına gelir. Araştırmada ayrıca ham protein oranı yüzde 11,46–13,81 arasında belirlenmiştir.
Kaynak: Yavuz ve arkadaşları, 2017 – Annual Ryegrass Hatlarının Verim ve Kalite Özellikleri.
Burada önemli bir ayrıntı var: Araştırmadaki değerler iki yıllık sonuçların ortalamasına dayanmaktadır ve yıllık reygras hatlarını kapsamaktadır. Bunları başka bir bölgedeki her çeşit için garanti edilmiş verim olarak kabul edemeyiz.
Benim açımdan en anlamlı ölçüt, tarlanın yalnızca kaç ton ot verdiği değil, bir dekardan kaç kilogram kullanılabilir kuru madde ve ne kadar sindirilebilir besin elde edildiğidir. Çünkü hayvanın tükettiği, depolanan ve gerçekten beslenmeye katkı sağlayan miktar ekonomik sonucu belirler.
[HEADING=1]3. Reygrasın Protein Değeri Yüksek midir?[/HEADING]
Reygrasın yem bitkisi olarak değerini belirleyen unsurlardan biri protein içeriğidir. Özellikle süt sığırcılığında, büyüyen buzağıların beslenmesinde ve küçükbaş hayvanların rasyonlarında kaliteli protein kaynaklarına ihtiyaç duyulur.
Ancak bir yemin protein oranının yüksek olması, tek başına bütün besin ihtiyaçlarını karşılayacağı anlamına gelmez. Enerji, lif, mineral dengesi, sindirilebilirlik ve tüketim miktarı da hesaba katılmalıdır.
Yukarıda belirtilen 2017 tarihli Samsun araştırmasında yıllık reygras hatlarının ham protein oranı yüzde 11,46–13,81 aralığında bulunmuştur. Bu oranlar, analize giren kuru madde üzerinden hesaplanmıştır.
Örneğin kuru maddede yüzde 12 ham protein bulunan 1.000 kg yem, teorik olarak 120 kg ham protein içerir. Bu hesap, yemin tamamının hayvan tarafından sindirildiğini veya proteinin tamamından yararlanıldığını göstermez. Ham protein değeri ile kullanılabilir protein miktarı farklı kavramlardır.