Koray
New member
Preposition sonrası -ing konusunu öğrenirken yalnızca kuralları okumak yeterli olmayabilir. Çünkü öğrenenlerin karşılaştığı güçlük, çoğu zaman kuralın kendisinden çok, doğru yapıyı gerçek zamanlı konuşmada hatırlamaktır.
Bunu üç örnek üzerinden inceleyelim:
Yapı Doğru kullanım Sık görülen hata
interested in interested in learning interested in learn
without without saying without say
look forward to look forward to seeing look forward to see
Bu tablo deneysel bir hata sıklığı ölçümü değildir; öğretimde karşılaştırma yapmak için hazırlanmış örnek bir sınıflandırmadır. Buradaki temel ortaklık, öğrencinin edattan sonra fiilin yalın biçimini kullanma eğilimidir.
Peki, bu hata neden ortaya çıkar?
Bir açıklama, öğrenenin daha önce öğrendiği kuralları yeni bağlamlara genellemesidir. Öğrenci “to learn”, “to work” ve “to study” kalıplarını sık kullandığı için “to” gördüğünde otomatik olarak fiilin yalın biçimini seçebilir. Oysa “look forward to” ifadesindeki “to” farklı bir dilbilgisel görev üstlenir.
Başka bir etken de ana dilin etkisidir. Türkçede “İngilizce öğrenmekle ilgileniyorum” dediğimizde, İngilizcedeki -ing yapısıyla bire bir örtüşen bir biçim kullanmayız. Bu nedenle Türkçe ile İngilizcenin yapısal farklılıkları, öğrenme sürecinde ek bir güçlük yaratabilir.
Bununla birlikte, her hatayı ana dile bağlamak doğru değildir. Öğrencinin İngilizcede öğrendiği diğer kalıpları aşırı genellemesi, konuşma sırasında acele etmesi veya yeterince örnekle karşılaşmamış olması da hata yapmasına neden olabilir.
Bilimsel açıdan bu olasılıkları birbirinden ayırmak için yalnızca yanlış cümleleri saymak yeterli değildir. Öğrencinin hangi yapıyı ne kadar bildiği, ne sıklıkla kullandığı, hata yaparken ne düşündüğü ve geri bildirimden sonra performansının nasıl değiştiği de incelenmelidir.
6. Öğrenme Sürecinde Farklı Bakış Açıları: Analiz ve Sosyal Deneyim
Dil öğrenme yöntemlerini tartışırken analitik düşünceyle sosyal deneyimi karşı karşıya koymak yerine, ikisinin birbirini nasıl tamamladığına bakmak daha anlamlıdır. Bu noktada toplumsal cinsiyetle ilgili genellemelere de dikkat etmek gerekir. Erkeklerin doğaları gereği veriye, kadınların ise empatiye daha yatkın olduğunu varsaymak için yeterli bir temel yoktur. Her iki yaklaşım da her cinsiyetten öğrenende görülebilir.
Veri odaklı yaklaşımı benimseyen bir öğrenci, yaptığı hataları sınıflandırabilir. Örneğin, bir hafta boyunca kullandığı İngilizce cümleleri kaydedip kaç kez “preposition + yalın fiil” hatası yaptığını inceleyebilir. Ardından aynı kalıpları doğru biçimleriyle yeniden yazarak gelişimini ölçebilir.
Sosyal etkileşime önem veren bir öğrenci ise konuşma gruplarına katılabilir, arkadaşlarıyla diyaloglar kurabilir ve karşılıklı düzeltme yapabilir. Böylece “I am interested in learning photography” veya “I look forward to seeing you” gibi ifadeleri gerçek iletişim ortamlarında kullanabilir.
Bu yöntemler birbirinin alternatifi değildir. Öğrenci, hata kayıtlarını inceleyerek hangi konuya odaklanacağını belirleyebilir; ardından bu yapıları konuşma pratiğinde kullanarak pekiştirebilir.
Lyster ve Saito'nun meta-analizi de sınıf içi geri bildirimin dil gelişimindeki rolünü destekleyen bulgular sunmaktadır. Bununla birlikte, her öğrenci için tek bir öğretim yönteminin en etkili olacağını söylemek doğru değildir. Araştırmacılar; öğrenenin yaşı, öğretim ortamı, geri bildirimin türü ve hedeflenen dil yapısı gibi değişkenlerin sonuçları etkileyebileceğini vurgularlar. Araştırmanın ayrıntıları
Bu nedenle en işlevsel yaklaşım, ölçülebilir ilerlemeyi sosyal iletişimle birleştirmektir.
7. Öğrenmeyi Kolaylaştıran Uygulama Yöntemleri
Konuyu kalıcı hâle getirmek için aşağıdaki yöntemler uygulanabilir.
A. Kalıpları tek tek değil, cümle içinde öğrenin.
Şu ifadeleri yalnızca kelime listesi olarak ezberlemek yerine örnek cümlelerle çalışın:
- be interested in doing something
- be good at doing something
- succeed in doing something
- insist on doing something
- apologize for doing something
- prevent someone from doing something
- look forward to doing something
- be used to doing something
Örneğin, yalnızca “succeed in” ifadesini ezberlemek yerine “She succeeded in passing the exam” cümlesini öğrenmek, edat ile -ing arasındaki ilişkiyi bağlam içinde görmenizi sağlar.
British Council'ın fiiller ve edatlar hakkındaki açıklaması, belirli fiillerin belirli edatlarla birlikte kullanılabildiğini ve bunları cümleler içinde öğrenmenin yararını vurgular.
B. Yanlış ve doğru örnekleri karşılaştırın.
- Yanlış: He left without say anything.
- Doğru: He left without saying anything.
- Yanlış: I am looking forward to meet you.
- Doğru: I am looking forward to meeting you.
- Yanlış: She is interested in learn Spanish.
- Doğru: She is interested in learning Spanish.
Bu karşılaştırmalar, hatanın nerede oluştuğunu görmenizi sağlar. Ancak yalnızca doğru biçimi okumakla yetinmeyin; her örneğin neden doğru olduğunu da açıklamaya çalışın.
C. Kendinizi düzenli aralıklarla test edin.
Bir gün öğrendiğiniz kalıpları ertesi gün, üç gün sonra ve bir hafta sonra yeniden kullanmayı deneyin. Bu öneri, belirli bir araştırmada bu konu için kanıtlanmış ideal bir zaman çizelgesi değildir; öğrenmenin kalıcılığını takip etmek için uygulanabilecek pratik bir çalışma planıdır.
Özellikle yazılı alıştırmalarla konuşma pratiğini birlikte yürütmek önemlidir. Yazarken cümleyi kontrol etmek için zamanınız vardır; konuşurken ise yapıyı daha hızlı hatırlamanız gerekir. İki beceriyi de çalışmak, kuralı farklı bağlamlarda kullanabilmenize yardımcı olabilir.
8. İstisnalar ve Sık Yapılan Yanlış Genellemeler
Kuralı doğru anlamak kadar, nerede geçerli olmadığını bilmek de önemlidir.
Yanlış genelleme 1: İngilizcede her -ing biçimi gerund'dur.
Doğru değildir. “Swimming is healthy” cümlesinde “swimming” özne olarak kullanılırken “She is swimming” cümlesinde genişletilmiş fiil yapısının parçasıdır. Yazılışın aynı olması, dilbilgisel işlevlerin de aynı olduğu anlamına gelmez.
Yanlış genelleme 2: Her “to” kelimesinden sonra -ing gelir.
Doğru değildir. “I want to learn” cümlesinde mastar yapısı kullanılır. “I look forward to learning” cümlesinde ise “to” edattır.
Yanlış genelleme 3: Edattan sonra yalnızca -ing gelebilir.
Bu da doğru değildir. “She is interested in music” cümlesinde edattan sonra isim gelir. “I spoke to him” cümlesinde zamir kullanılır.
Yanlış genelleme 4: Bir fiilin ardından -ing geliyorsa bunun nedeni mutlaka edattır.
“Enjoy reading” örneğinde “reading”, “enjoy” fiilinin tamamlayıcısıdır. Burada önünde bir edat bulunmaz. Bu nedenle fiillerin hangi yapıları istediği ile edatların hangi tamamlayıcıları kabul ettiği ayrı konular olarak ele alınmalıdır.
Bu ayrım, öğrencilerin benzer görünen dilbilgisi yapılarını birbirine karıştırmasını önlemeye yardımcı olur.
9. Tartışmayı Derinleştirecek Sorular
Konuyu yalnızca bir kural olarak bırakmamak ve farklı öğrenme deneyimlerini karşılaştırmak için şu sorular üzerinde düşünmeye değer:
1. Sizce “look forward to meeting” kalıbını ezberlemek mi daha kolay, yoksa “to” kelimesinin burada edat olduğunu anlamak mı? Neden?
2. İngilizce öğrenirken yaptığınız dilbilgisi hatalarını yazılı olarak kaydetmek, hataları fark etmenize yardımcı oluyor mu?
3. Bir dilbilgisi kuralını konuşma sırasında hatırlamakla yazarken doğru uygulamak arasında sizce nasıl bir fark var?
4. Türkçenin yapısı, İngilizcede edatlardan sonra -ing kullanmayı öğrenmenizi kolaylaştırıyor mu, yoksa zorlaştırıyor mu?
5. Öğretmenlerin hataları anında düzeltmesi mi, yoksa öğrencilerin kendi hatalarını fark etmelerine fırsat vermesi mi daha etkili? Bu tercihin öğrenme düzeyine göre değişebileceğini düşünüyor musunuz?
Bu soruların tek bir evrensel cevabı olmayabilir. Önemli olan, kişisel deneyimleri araştırma bulgularıyla karşılaştırmak ve hangi öğrenme yönteminin hangi koşullarda işe yaradığını anlamaya çalışmaktır.
Sonuç: Kuralı Ezberlemekten Yapıyı Anlamaya
“Preposition’dan sonra -ing gelir mi?” sorusunun kısa cevabı, Evet; edattan sonra bir eylem ifade eden fiil biçimi kullanılacaksa genellikle -ing yapısı gelir. Ancak bu cevap, “to” kelimesinin farklı görevlerini ve -ing biçiminin cümledeki işlevini anlamadan eksik kalır.
İngilizce dilbilgisini daha sağlam öğrenmek için üç noktayı akılda tutmak yararlıdır:
- Edatlar, isim öbekleri, zamirler ve uygun -ing yapıları gibi farklı tamamlayıcılarla kullanılabilir.
- “To” hem mastar yapısında hem de edat olarak karşımıza çıkabilir; doğru biçimi belirleyen, kelimenin cümledeki görevidir.
- Dilbilgisi bilgisini kalıcı hâle getirmek için kuralı açıklamak, doğru ve yanlış örnekleri karşılaştırmak, geri bildirim almak ve öğrendiklerini gerçek iletişimde kullanmak birlikte değerlendirilebilir.
Bir dilin yapısını anlamak, yalnızca doğru cümle kurmayı değil, hatalarımızın neden ortaya çıktığını da açıklamamızı sağlar. Bilimsel yaklaşımın asıl katkısı burada ortaya çıkar: Sezgilerimizi gözlemlerle sınamak, veriyi doğru yorumlamak ve öğrendiklerimizi yeni durumlara aktarabilmek.
Kaynakça
1. Cambridge Dictionary. “Gerund.” https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/gerund
2. Cambridge Dictionary Grammar. “Phrasal verbs and multi-word verbs.” https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/phrasal-verbs-and-multi-word-verbs
3. British Council LearnEnglish. “Verbs and prepositions.” https://learnenglish.britishcouncil.org/free-resources/grammar/b1-b2/verbs-prepositions
4. Lyster, R., & Saito, K. (2010). “Oral Feedback in Classroom SLA: A Meta-Analysis.” Studies in Second Language Acquisition. https://www.cambridge.org/core/journals/studies-in-second-language-acquisition/article/abs/oral-feedback-in-classroom-sla/4999EE1C8379B2BF026B148EAF373CA1
Bunu üç örnek üzerinden inceleyelim:
Yapı Doğru kullanım Sık görülen hata
interested in interested in learning interested in learn
without without saying without say
look forward to look forward to seeing look forward to see
Bu tablo deneysel bir hata sıklığı ölçümü değildir; öğretimde karşılaştırma yapmak için hazırlanmış örnek bir sınıflandırmadır. Buradaki temel ortaklık, öğrencinin edattan sonra fiilin yalın biçimini kullanma eğilimidir.
Peki, bu hata neden ortaya çıkar?
Bir açıklama, öğrenenin daha önce öğrendiği kuralları yeni bağlamlara genellemesidir. Öğrenci “to learn”, “to work” ve “to study” kalıplarını sık kullandığı için “to” gördüğünde otomatik olarak fiilin yalın biçimini seçebilir. Oysa “look forward to” ifadesindeki “to” farklı bir dilbilgisel görev üstlenir.
Başka bir etken de ana dilin etkisidir. Türkçede “İngilizce öğrenmekle ilgileniyorum” dediğimizde, İngilizcedeki -ing yapısıyla bire bir örtüşen bir biçim kullanmayız. Bu nedenle Türkçe ile İngilizcenin yapısal farklılıkları, öğrenme sürecinde ek bir güçlük yaratabilir.
Bununla birlikte, her hatayı ana dile bağlamak doğru değildir. Öğrencinin İngilizcede öğrendiği diğer kalıpları aşırı genellemesi, konuşma sırasında acele etmesi veya yeterince örnekle karşılaşmamış olması da hata yapmasına neden olabilir.
Bilimsel açıdan bu olasılıkları birbirinden ayırmak için yalnızca yanlış cümleleri saymak yeterli değildir. Öğrencinin hangi yapıyı ne kadar bildiği, ne sıklıkla kullandığı, hata yaparken ne düşündüğü ve geri bildirimden sonra performansının nasıl değiştiği de incelenmelidir.
6. Öğrenme Sürecinde Farklı Bakış Açıları: Analiz ve Sosyal Deneyim
Dil öğrenme yöntemlerini tartışırken analitik düşünceyle sosyal deneyimi karşı karşıya koymak yerine, ikisinin birbirini nasıl tamamladığına bakmak daha anlamlıdır. Bu noktada toplumsal cinsiyetle ilgili genellemelere de dikkat etmek gerekir. Erkeklerin doğaları gereği veriye, kadınların ise empatiye daha yatkın olduğunu varsaymak için yeterli bir temel yoktur. Her iki yaklaşım da her cinsiyetten öğrenende görülebilir.
Veri odaklı yaklaşımı benimseyen bir öğrenci, yaptığı hataları sınıflandırabilir. Örneğin, bir hafta boyunca kullandığı İngilizce cümleleri kaydedip kaç kez “preposition + yalın fiil” hatası yaptığını inceleyebilir. Ardından aynı kalıpları doğru biçimleriyle yeniden yazarak gelişimini ölçebilir.
Sosyal etkileşime önem veren bir öğrenci ise konuşma gruplarına katılabilir, arkadaşlarıyla diyaloglar kurabilir ve karşılıklı düzeltme yapabilir. Böylece “I am interested in learning photography” veya “I look forward to seeing you” gibi ifadeleri gerçek iletişim ortamlarında kullanabilir.
Bu yöntemler birbirinin alternatifi değildir. Öğrenci, hata kayıtlarını inceleyerek hangi konuya odaklanacağını belirleyebilir; ardından bu yapıları konuşma pratiğinde kullanarak pekiştirebilir.
Lyster ve Saito'nun meta-analizi de sınıf içi geri bildirimin dil gelişimindeki rolünü destekleyen bulgular sunmaktadır. Bununla birlikte, her öğrenci için tek bir öğretim yönteminin en etkili olacağını söylemek doğru değildir. Araştırmacılar; öğrenenin yaşı, öğretim ortamı, geri bildirimin türü ve hedeflenen dil yapısı gibi değişkenlerin sonuçları etkileyebileceğini vurgularlar. Araştırmanın ayrıntıları
Bu nedenle en işlevsel yaklaşım, ölçülebilir ilerlemeyi sosyal iletişimle birleştirmektir.
7. Öğrenmeyi Kolaylaştıran Uygulama Yöntemleri
Konuyu kalıcı hâle getirmek için aşağıdaki yöntemler uygulanabilir.
A. Kalıpları tek tek değil, cümle içinde öğrenin.
Şu ifadeleri yalnızca kelime listesi olarak ezberlemek yerine örnek cümlelerle çalışın:
- be interested in doing something
- be good at doing something
- succeed in doing something
- insist on doing something
- apologize for doing something
- prevent someone from doing something
- look forward to doing something
- be used to doing something
Örneğin, yalnızca “succeed in” ifadesini ezberlemek yerine “She succeeded in passing the exam” cümlesini öğrenmek, edat ile -ing arasındaki ilişkiyi bağlam içinde görmenizi sağlar.
British Council'ın fiiller ve edatlar hakkındaki açıklaması, belirli fiillerin belirli edatlarla birlikte kullanılabildiğini ve bunları cümleler içinde öğrenmenin yararını vurgular.
B. Yanlış ve doğru örnekleri karşılaştırın.
- Yanlış: He left without say anything.
- Doğru: He left without saying anything.
- Yanlış: I am looking forward to meet you.
- Doğru: I am looking forward to meeting you.
- Yanlış: She is interested in learn Spanish.
- Doğru: She is interested in learning Spanish.
Bu karşılaştırmalar, hatanın nerede oluştuğunu görmenizi sağlar. Ancak yalnızca doğru biçimi okumakla yetinmeyin; her örneğin neden doğru olduğunu da açıklamaya çalışın.
C. Kendinizi düzenli aralıklarla test edin.
Bir gün öğrendiğiniz kalıpları ertesi gün, üç gün sonra ve bir hafta sonra yeniden kullanmayı deneyin. Bu öneri, belirli bir araştırmada bu konu için kanıtlanmış ideal bir zaman çizelgesi değildir; öğrenmenin kalıcılığını takip etmek için uygulanabilecek pratik bir çalışma planıdır.
Özellikle yazılı alıştırmalarla konuşma pratiğini birlikte yürütmek önemlidir. Yazarken cümleyi kontrol etmek için zamanınız vardır; konuşurken ise yapıyı daha hızlı hatırlamanız gerekir. İki beceriyi de çalışmak, kuralı farklı bağlamlarda kullanabilmenize yardımcı olabilir.
8. İstisnalar ve Sık Yapılan Yanlış Genellemeler
Kuralı doğru anlamak kadar, nerede geçerli olmadığını bilmek de önemlidir.
Yanlış genelleme 1: İngilizcede her -ing biçimi gerund'dur.
Doğru değildir. “Swimming is healthy” cümlesinde “swimming” özne olarak kullanılırken “She is swimming” cümlesinde genişletilmiş fiil yapısının parçasıdır. Yazılışın aynı olması, dilbilgisel işlevlerin de aynı olduğu anlamına gelmez.
Yanlış genelleme 2: Her “to” kelimesinden sonra -ing gelir.
Doğru değildir. “I want to learn” cümlesinde mastar yapısı kullanılır. “I look forward to learning” cümlesinde ise “to” edattır.
Yanlış genelleme 3: Edattan sonra yalnızca -ing gelebilir.
Bu da doğru değildir. “She is interested in music” cümlesinde edattan sonra isim gelir. “I spoke to him” cümlesinde zamir kullanılır.
Yanlış genelleme 4: Bir fiilin ardından -ing geliyorsa bunun nedeni mutlaka edattır.
“Enjoy reading” örneğinde “reading”, “enjoy” fiilinin tamamlayıcısıdır. Burada önünde bir edat bulunmaz. Bu nedenle fiillerin hangi yapıları istediği ile edatların hangi tamamlayıcıları kabul ettiği ayrı konular olarak ele alınmalıdır.
Bu ayrım, öğrencilerin benzer görünen dilbilgisi yapılarını birbirine karıştırmasını önlemeye yardımcı olur.
9. Tartışmayı Derinleştirecek Sorular
Konuyu yalnızca bir kural olarak bırakmamak ve farklı öğrenme deneyimlerini karşılaştırmak için şu sorular üzerinde düşünmeye değer:
1. Sizce “look forward to meeting” kalıbını ezberlemek mi daha kolay, yoksa “to” kelimesinin burada edat olduğunu anlamak mı? Neden?
2. İngilizce öğrenirken yaptığınız dilbilgisi hatalarını yazılı olarak kaydetmek, hataları fark etmenize yardımcı oluyor mu?
3. Bir dilbilgisi kuralını konuşma sırasında hatırlamakla yazarken doğru uygulamak arasında sizce nasıl bir fark var?
4. Türkçenin yapısı, İngilizcede edatlardan sonra -ing kullanmayı öğrenmenizi kolaylaştırıyor mu, yoksa zorlaştırıyor mu?
5. Öğretmenlerin hataları anında düzeltmesi mi, yoksa öğrencilerin kendi hatalarını fark etmelerine fırsat vermesi mi daha etkili? Bu tercihin öğrenme düzeyine göre değişebileceğini düşünüyor musunuz?
Bu soruların tek bir evrensel cevabı olmayabilir. Önemli olan, kişisel deneyimleri araştırma bulgularıyla karşılaştırmak ve hangi öğrenme yönteminin hangi koşullarda işe yaradığını anlamaya çalışmaktır.
Sonuç: Kuralı Ezberlemekten Yapıyı Anlamaya
“Preposition’dan sonra -ing gelir mi?” sorusunun kısa cevabı, Evet; edattan sonra bir eylem ifade eden fiil biçimi kullanılacaksa genellikle -ing yapısı gelir. Ancak bu cevap, “to” kelimesinin farklı görevlerini ve -ing biçiminin cümledeki işlevini anlamadan eksik kalır.
İngilizce dilbilgisini daha sağlam öğrenmek için üç noktayı akılda tutmak yararlıdır:
- Edatlar, isim öbekleri, zamirler ve uygun -ing yapıları gibi farklı tamamlayıcılarla kullanılabilir.
- “To” hem mastar yapısında hem de edat olarak karşımıza çıkabilir; doğru biçimi belirleyen, kelimenin cümledeki görevidir.
- Dilbilgisi bilgisini kalıcı hâle getirmek için kuralı açıklamak, doğru ve yanlış örnekleri karşılaştırmak, geri bildirim almak ve öğrendiklerini gerçek iletişimde kullanmak birlikte değerlendirilebilir.
Bir dilin yapısını anlamak, yalnızca doğru cümle kurmayı değil, hatalarımızın neden ortaya çıktığını da açıklamamızı sağlar. Bilimsel yaklaşımın asıl katkısı burada ortaya çıkar: Sezgilerimizi gözlemlerle sınamak, veriyi doğru yorumlamak ve öğrendiklerimizi yeni durumlara aktarabilmek.
Kaynakça
1. Cambridge Dictionary. “Gerund.” https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/gerund
2. Cambridge Dictionary Grammar. “Phrasal verbs and multi-word verbs.” https://dictionary.cambridge.org/grammar/british-grammar/phrasal-verbs-and-multi-word-verbs
3. British Council LearnEnglish. “Verbs and prepositions.” https://learnenglish.britishcouncil.org/free-resources/grammar/b1-b2/verbs-prepositions
4. Lyster, R., & Saito, K. (2010). “Oral Feedback in Classroom SLA: A Meta-Analysis.” Studies in Second Language Acquisition. https://www.cambridge.org/core/journals/studies-in-second-language-acquisition/article/abs/oral-feedback-in-classroom-sla/4999EE1C8379B2BF026B148EAF373CA1